Het Fadiman-protocol: één dag wel, twee dagen niet

Van alle microdoseerprotocollen is het Fadiman-protocol waarschijnlijk het bekendst. Het is simpel, makkelijk te onthouden en draait om één idee: genoeg ruimte laten tussen twee innames om te kunnen observeren. Zo werkt het, en zo pak je het verstandig aan.

Kort gezegd: het Fadiman-protocol is een microdoseerschema met één dosisdag gevolgd door twee dagen zonder, dat je een aantal weken herhaalt en daarna onderbreekt met een pauze. De Amerikaanse psycholoog James Fadiman heeft het bekend gemaakt. Het BIEN-protocol is erop geïnspireerd, met twee vaste dosisdagen per week.

Waar komt het vandaan?

Het protocol is vernoemd naar James Fadiman, een Amerikaanse psycholoog die dit eenvoudige ritme bekend heeft gemaakt en ervaringen verzamelde van mensen die het volgden. Het is geen medisch protocol en geen officieel advies: het is een praktisch kader dat is ontstaan uit informele observaties.

Fadiman beschreef de aanpak in zijn boek The Psychedelic Explorer's Guide (2011), waarna het schema zich breed verspreidde op online fora over microdoseren. De aantrekkingskracht zit minder in een bepaalde hoeveelheid dan in de structuur: een vast ritme, rustdagen en opgeschreven observaties.

Het principe: één dag wel, twee dagen niet

Het ritme volgt een cyclus van drie dagen:

Dag	Inname	Wat je doet
Dag 1	Microdosis	Je dag gewoon doorbrengen
Dag 2	Geen	Opmerken hoe je je de dag erna voelt
Dag 3	Geen	Terug naar normaal, opnieuw observeren
Dag 4	Microdosis	Een nieuwe cyclus begint

In de praktijk betekent dat ongeveer twee keer per week een microdosis, en nooit twee dagen achter elkaar.

Waarom die rustdagen?

Meestal worden er twee redenen genoemd:

• Tolerantie beperken. De gevoeligheid voor psilocybine neemt bij herhaalde inname meestal snel af. Door innames te spreiden voorkom je dat.
• Helder observeren. De dagen zonder inname geven je iets om mee te vergelijken. Sommige mensen zeggen dat ze op de dag erna meer opmerken dan op de dag zelf.

Hoe lang?

De cyclus wordt meestal een paar weken gevolgd, vaak wordt vier tot acht genoemd, met daarna een pauze van een aantal weken. Die pauze hoort bij het protocol: ze geeft je afstand om rustig te beslissen of je verder wilt. Het BIEN 2-6-2-protocol is op dit ritme geïnspireerd: twee microdoses per week, zes weken lang, en daarna twee weken pauze.

Een voorbeeldschema volgens het Fadiman-protocol

Omdat de cyclus drie dagen duurt en een week zeven, schuiven de dosisdagen door de kalender. Begin je op een maandag, dan zien de eerste twee weken er zo uit:

Week	Ma	Di	Wo	Do	Vr	Za	Zo
1	Dosis	Rust	Rust	Dosis	Rust	Rust	Dosis
2	Rust	Rust	Dosis	Rust	Rust	Dosis	Rust

Sommige weken hebben drie dosisdagen, andere twee. Die verschuiving is het belangrijkste praktische verschil met het BIEN-protocol, dat twee vaste dosisdagen per week aanhoudt.

Fadiman-protocol of BIEN 2-6-2?

	Fadiman-protocol	BIEN 2-6-2-protocol
Ritme	Eén dag wel, twee dagen niet	Twee vaste dosisdagen per week
Dosisdagen	Schuiven door de week	Elke week dezelfde, bijvoorbeeld maandag en donderdag
Duur van de cyclus	Vaak vier tot acht weken genoemd	Zes weken
Pauze	Een aantal weken	Twee weken

Geen van beide is een medisch protocol. Kies één ritme, houd het de hele cyclus vol en wissel niet halverwege: dan worden je aantekeningen lastiger te interpreteren.

Hoeveel?

Bij microdoseren is het de bedoeling onder de drempel van merkbare effecten te blijven. Voor verse psilocybine-truffels betekent dat meestal 0,5 tot 1 g per inname. Begin onderaan (0,5 g, een halve BIEN-truffel) en stel alleen in kleine stappen bij, nooit boven 1 g. Merk je duidelijk dat je waarneming verandert? Dan is de dosis te hoog voor een microdosis.

Het Fadiman-protocol stap voor stap

1. Voordat je begint: lees de voorzorgen hieronder, zoek uit wat de wet in jouw land zegt en praat erover met een arts.
2. Kies een startdag: een rustige dag, zonder verplichtingen en zonder dat je hoeft te rijden.
3. Dag 1: neem je microdosis 's ochtends en ga daarna gewoon je dag door. Noteer het tijdstip en de hoeveelheid.
4. Dag 2 en 3: geen dosis. Schrijf toch elke avond een paar regels op.
5. Dag 4: de volgende dosisdag, en zo verder tot het einde van de cyclus.
6. Aan het einde van de cyclus: neem een pauze van een aantal weken en lees je aantekeningen terug voordat je beslist of je doorgaat.

Een dagboek bijhouden

Aantekeningen maken is de kern van het protocol. Een paar regels per dag is genoeg:

• tijdstip en ingenomen hoeveelheid;
• kwaliteit van je slaap;
• energie, stemming en concentratie, op een simpele schaal van 1 tot 5;
• alles wat opvalt, prettig of niet.

Na een paar weken geeft het teruglezen van die aantekeningen een betrouwbaarder beeld dan je geheugen alleen. Het helpt ook om eerlijk te blijven: sommige dagen zijn goed om redenen die niets met microdoseren te maken hebben. Wat je kunt noteren, lees je in onze gids over een microdoseerdagboek bijhouden.

Wat mensen beschrijven

Mensen die het protocol volgen, beschrijven soms dat ze zich iets gefocuster, aanwezig of geïnspireerd voelen. Anderen merken niets. Dat zijn subjectieve ervaringen, geen gegarandeerde effecten. Placebogecontroleerde studies uit 2021 en 2022, waaronder die van Szigeti et al., suggereren dat verwachtingen een grote rol spelen in wat mensen rapporteren. Onderzoek naar microdoseren is nog voorlopig, en de resultaten zijn wisselend.

Een paar goede gewoontes

1. Begin op een rustige dag, zonder verplichtingen.
2. Verander niet tegelijk iets anders (nieuw dieet, nieuwe sport): anders weet je niet wat wat doet.
3. Houd je aan het ritme: geen extra innames, niets 'inhalen'.
4. Respecteer de pauzes, ook de langere pauze aan het eind van de cyclus.
5. Stop als iets niet goed voelt, en praat met een arts. Lees ook over mogelijke bijwerkingen en contra-indicaties.

Belangrijk: psilocybine-truffels zijn alleen voor volwassenen (18+). Ze worden afgeraden tijdens zwangerschap of borstvoeding, als jij of een naast familielid een voorgeschiedenis heeft van psychotische of bipolaire stoornissen, bij hartproblemen, en als je medicijnen gebruikt (vooral antidepressiva of lithium). Rijd niet na inname en combineer ze niet met alcohol. Overleg eerst met je arts.

Psilocybine-truffels worden legaal verkocht in Nederland, waar BIEN gevestigd is. De status verschilt per land: zoek uit wat de wet in jouw land zegt.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak microdoseer je volgens het Fadiman-protocol?

Om de drie dagen: één dosisdag, dan twee dagen niet. Dat zijn twee of drie dosisdagen per week, en nooit twee dagen achter elkaar.

Hoe lang volg je het Fadiman-protocol?

Cycli worden vaak beschreven als vier tot acht weken, gevolgd door een pauze van een aantal weken. Die pauze hoort bij het protocol.

Neem je een microdosis het best 's ochtends?

De ochtend is de meest gekozen optie. Je hebt dan de hele dag om te observeren hoe je je voelt, en een eventueel effect is tegen de avond weg. Ook BIEN raadt de ochtend aan. Lees ook hoe lang een microdosis werkt.

Wat als je een dosisdag vergeet?

Neem niet het dubbele. Neem je volgende microdosis op de volgende geplande dag en ga verder met het ritme.

Is het BIEN-protocol hetzelfde als het Fadiman-protocol?

Nee, maar het is erop geïnspireerd. BIEN werkt met twee vaste dosisdagen per week, bijvoorbeeld maandag en donderdag, zes weken lang, gevolgd door twee weken pauze.

Bronnen

• Szigeti B. et al. (2021), 'Self-blinding citizen science to explore psychedelic microdosing', eLife (Engelstalig)
• Drugsinfo.nl (Trimbos-instituut)
• Jellinek: informatie over middelen en verslaving
• Drugsagentschap van de Europese Unie (EUDA)