Microdoseren en ADHD: wat onderzoek zegt

Zoek online op "microdoseren ADHD" en je vindt grote beloftes. Wij geven je liever iets nuttigers: een eerlijk overzicht van wat we weten, wat we niet weten en wat dat in de praktijk betekent.

Het korte antwoord: onderzoek heeft niet aangetoond dat microdoseren met psilocybine helpt bij ADHD. De meeste studies zijn observationeel, placebogecontroleerde gegevens specifiek over ADHD zijn schaars, en de zorgvuldigste algemene studies vonden vergelijkbare veranderingen bij placebo. Microdoseren is geen behandeling, en zorg voor ADHD hoort bij je arts.

Eerst een duidelijk standpunt

ADHD is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis die door zorgprofessionals wordt vastgesteld en begeleid. Microdoseren met psilocybine is geen behandeling voor ADHD, en onze truffels zijn niet ontwikkeld, getest of bedoeld om een aandoening te behandelen, te verlichten of te voorkomen. Leef je met ADHD, dan bepaal je je zorg samen met je arts. Dit artikel verandert daar niets aan. Het verschil tussen microdoseren en klinisch psilocybineonderzoek lees je in microdoseren is geen therapie.

De nieuwsgierigheid is wel echt. En die verdient een eerlijk antwoord.

Waarom het onderwerp steeds terugkomt

Onder mensen die zeggen te microdoseren, zijn opvallend veel volwassenen met ADHD. In online communities en enquêtes beschrijven sommigen dat ze zich op innamedagen meer gefocust, rustiger of beter georganiseerd voelen. Anderen merken helemaal niets, of voelen zich juist onrustiger. Zie ook hoe een microdosis kan voelen.

Die verhalen zijn interessant. Maar het blijven persoonlijke verhalen. Ze vertellen niet of een verandering komt door psilocybine, door verwachting, door de extra aandacht die je aan je routine geeft als je iets nieuws begint, of door alles tegelijk.

Waar het onderzoek naar kijkt

Observationele studies

Het meeste gepubliceerde werk over microdoseren en ADHD is observationeel. Onderzoekers volgen mensen die al op eigen initiatief microdoseren en vragen via vragenlijsten hoe ze zich in de loop van de tijd voelen. Sommige van deze studies melden dat deelnemers minder moeite met hun aandacht beschrijven.

De beperkingen zijn belangrijk:

• er is geen placebogroep om mee te vergelijken;
• deelnemers weten wat ze nemen en verwachten meestal dat het helpt;
• wie teleurgesteld is, haakt vaak af of doet niet mee;
• middelen en doseringen verschillen sterk en worden zelden gecontroleerd.

Kortom: deze studies roepen vragen op. Ze beantwoorden ze niet. Het bredere onderzoek zetten we op een rij in wat onderzoek zegt over microdoseren, en de grenzen ervan.

Placebogecontroleerde studies

Betrouwbaarder is de dubbelblinde, placebogecontroleerde studie, waarbij deelnemers en onderzoekers niet weten wie de werkzame stof kreeg. In de algemene bevolking vonden zulke studies uit 2021 en 2022, waaronder de 'self-blinding'-studie van Szigeti en collega's, dat het welzijn tijdens microdoseerperiodes vaak verbeterde, maar met placebo ongeveer net zoveel als met de werkzame stof. Verwachting doet dus veel van het werk.

Specifiek voor ADHD zijn placebogecontroleerde studies nog schaars. Er loopt meer onderzoek. Op dit moment zijn de gegevens voorlopig en ondersteunen ze geen enkele claim over werkzaamheid.

Hoe je een studie over microdoseren en ADHD leest

Meldt een artikel dat microdoseren 'zou kunnen helpen' bij aandacht, dan laten een paar vragen zien hoeveel gewicht het kan dragen:

Vraag	Waarom het ertoe doet
Is ADHD vastgesteld door een professional, of door de deelnemers zelf?	Zelf herkende kenmerken en een klinische diagnose gaan niet over dezelfde groep.
Wie heeft de verandering gemeten?	Een eigen beoordeling is gevoeliger voor verwachtingen dan een geblindeerde beoordeling.
Was er een placebogroep?	Zonder placebogroep kun je verwachtingen niet loskoppelen van de stof.
Gebruikten deelnemers ook medicijnen?	Andere behandelingen en veranderde gewoontes kunnen verschillen verklaren.
Hoeveel mensen haakten af?	Als mensen met slechte ervaringen afhaken, lijken de overgebleven resultaten beter dan ze zijn.

Kan een artikel deze vragen niet beantwoorden, dan zijn de conclusies hooguit hypotheses.

Placebo, verwachtingen en nieuwe gewoontes

Iets nieuws beginnen gaat meestal samen met extra aandacht: je dag plannen, noteren hoe je je voelt, iets eerder naar bed gaan. Die aandacht alleen kan al veranderen hoe mensen hun dagen beschrijven, wat ze ook hebben ingenomen. Ook daarom melden placebogroepen vaak veranderingen.

Rond ADHD zijn de verwachtingen bovendien hoog: veel mensen hebben al allerlei strategieën geprobeerd en hopen er een te vinden die past. Die hoop is begrijpelijk. Ze maakt zelfobservatie ook lastiger te duiden. Aantekeningen over meerdere weken, inclusief dagen zonder inname, zeggen daarom meer dan één goede dag.

Wat we bewust níét zeggen

Je leest hier niet dat microdoseren "de concentratie bij ADHD verbetert", dat het "een natuurlijk alternatief" voor medicatie is of dat het "minder bijwerkingen" heeft. Niets daarvan is aangetoond, en het suggereren zou misleidend zijn. Een microdosis afzetten tegen een medische behandeling is simpelweg geen eerlijke vergelijking.

Toch nieuwsgierig?

Volwassenen maken hun eigen keuzes. Een paar principes waar we achter staan:

• Praat eerst met je arts. Zeker als je medicijnen gebruikt: hoe psilocybine samengaat met ADHD-medicatie of andere behandelingen, is nauwelijks onderzocht. Voor een veelvoorkomend geval: microdoseren en antidepressiva: wisselwerkingen en voorzorgen.
• Stop of wijzig nooit zelf een behandeling. Elke verandering in je zorg bespreek je met de professional die je begeleidt.
• Houd je verwachtingen eerlijk. Gezien wat placebostudies laten zien, is "ik voel me een beetje anders" voor iedereen lastig te duiden.
• Houd aantekeningen bij. Een simpel logboek over slaap, stemming en energie zorgt voor een feitelijk gesprek met je arts. Zie een microdoseerdagboek bijhouden.

Veiligheidsvragen om met je arts te bespreken

Denk je met ADHD na over microdoseren, dan zijn dit de punten om te bespreken met de arts die jouw situatie kent:

• mogelijke wisselwerkingen van psilocybine met je huidige medicijnen, een nauwelijks onderzocht onderwerp;
• hartproblemen, of een persoonlijke of familiaire voorgeschiedenis van psychotische of bipolaire stoornissen, die redenen zijn om niet te microdoseren;
• slaap, stemming en angst, die volgens sommige mensen schommelen op dagen met inname;
• autorijden en werktaken waarvoor je volledig alert moet zijn.

Je arts kan je misschien geen definitief antwoord geven, omdat het onderzoek mager is. Die onzekerheid is op zich al nuttige informatie.

Waar het op neerkomt

Onderzoek naar microdoseren en ADHD is jong, kleinschalig en wisselend. Het is de moeite waard om te volgen, en om kritisch te lezen. Wat het vandaag niet rechtvaardigt, is welke belofte dan ook, van ons of van wie dan ook. Andere vragen staan in onze veelgestelde vragen.

Belangrijk Microdoseren is alleen voor volwassenen (18+). Het wordt afgeraden tijdens zwangerschap of borstvoeding, als jij of een naast familielid een voorgeschiedenis heeft van psychotische of bipolaire stoornissen, bij een hartaandoening, of als je medicijnen gebruikt, vooral antidepressiva of lithium. Rijd niet, combineer het niet met alcohol en overleg eerst met een arts.

Psilocybinetruffels worden legaal verkocht in Nederland, waar BIEN gevestigd is. De status verschilt per land: zoek uit wat de wet in jouw land zegt.

Veelgestelde vragen

Is het veilig om microdoses truffels te gebruiken bij ADHD?

Dat is niet vastgesteld. Wisselwerkingen met ADHD-medicatie zijn nauwelijks onderzocht, en wie een gezondheidsprobleem heeft, overlegt eerst met een arts.

Kan microdoseren ADHD-medicatie vervangen?

Nee. Microdoseren is geen behandeling, en niets rechtvaardigt het gebruik ervan in plaats van voorgeschreven zorg. Stop of wijzig een behandeling nooit op eigen houtje.

Is er onderzoek naar microdoseren en ADHD?

Ja, maar het is beperkt: vooral observationele studies bij mensen die al microdoseren, en heel weinig placebogecontroleerde studies. De gegevens zijn voorlopig.

Kan ik een microdosis nemen naast ADHD-medicatie?

Dat is een vraag voor je arts. Combinaties zijn nauwelijks onderzocht, en dat is eerder een reden voor voorzichtigheid dan voor geruststelling.

Bronnen

• Szigeti B. et al. (2021), Self-blinding citizen science to explore psychedelic microdosing, eLife (Engelstalig).
• Drugsinfo.nl (Trimbos-instituut): informatie over drugs, waaronder paddo's en truffels.
• Drugsagentschap van de Europese Unie (EUDA): gegevens over drugs in Europa.
• PubMed: studies over microdoseren (Engelstalig).